Yaşadığı sürede belki hiçbir yazar Pierre Loti (1850 - 1923) kadar övülüp göklere çıkarılmamıştır; asıl adı Julien Viaud olan Loti, deniz subayı olduğu için meslek hayatı boyunca birçok yabancı ülkeyi tanıma fırsatı bulmuştur. Bu ülkeler arasında kendisini en çok çeken Türkiye’dir. Öylesine li; Türkiye ikinci vatanım diye haykırmıştır.

Loti’nin bu Türkiye aşkını, gençliğinde Türkiye’ye ilk gelişi sırasında (1876-1877) Aziyade ile yaşadığı birgönüll serüvenine indirgeme eğilimi vardır; Aziyade, kocasının yokluğunda haremden çıkıp sevgilisinin, bu yabancı subayın kollarına atılmak için, onun Eyüp’teki evine gitmekten çekinmeyen genç bir kadındır. Julien Viaud, İstanbul’dan döndükten sonra bu şehirde yaşadıklarını kitaba dökmeyi düşünür. Düzenli bir şekilde tuttuğu günlüğü, ortaya bir roman çıkarmasına yardım edecektir. Nitekim öyle de olmuştur. Ama onun bu ilk romanı “Aziyade” neredeyse hiç ilgi uyandırmaz. Kuşkusuz Aziyade’ye olan aşkı, onun Türk dünyasına girmesine etkendir ama o Türk’lere duyduğu bağlılık ve saygının çok daha az kişisel nedenlere bağlı olduğunu açıklamıştır. Bu nedenleri ise yapıtlarında dağınık bir şekilde buluruz.

Aziyade’ye gelince, sevgilisinin gitmesinden bir süre sonra ölür. On yıl sonra (1887) Loti, ikinci kez Türkiye’ye gelir. Bu daha çok; korktuğu şeyden kesin emin olmak içindir: Aziyade’nin ölümü. Yaptığı araştırmalar onu Topkapı mezarlığına götürmekle sonuçlanır. Bundan böyle Türkiye’ye gelişinde o mezarlığı ziyaret edecektir. Loti Türkiye’de bulunduğu sıralar Türk kılığına girerdi; başında fes, elinde teşbih, halkın arasına karışmaktan, İstanbul’un birbirinin içine geçmiş sokaklarında dolaşmaktan, kahvehanelerde oturup nargile tüttürüp, Türk kahvesi içmekten hoşlanırdı. Fatih ya da Yavuz Selim camileri dolayları; yeğlediği yörelerdi ama, onu en çok çeken Eyüp’tü. Kuşkusuz Haliç sırtlarındaki bu kahveye sık sık uğruyor, görkemli manzaraya dalıp gidiyor, buradaki dinginliğin tadına varıyordu. Nasıl oldu, ne zaman oldu tam bilinmiyor ama o zamandan beri burası PierreLoti kahvesi diye anılır.

Pierreloti Kahvehanesi